Hítará á Mýrum

Eftir Reynir Þrastarson

Hítará er ein af vinsælustu laxveiðaám landsins, enda fjölbreytt og veiðin þar að jafnaði góð. Helsta kennimerki árinnar, Lundur, veiðihús Jóhannesar á Borg, hefur átt sinn þátt í vinsældunum. Þaðan má fylgjast með veiðimönnum kljást við laxa í Breiðinni og Kverk stutt framan við húsið.

Hítará á Mýrum – Hítará I

Margir og góðir veiðistaðir eru í Hítará og er aðgengi að þeim gott. Áin er tilvalin til fluguveiða og þá sérstaklega fyrir veiðar með gárutúbum. Upptök Hítarár eru í Hítarvatni, tæpa þrjátíu kílómetra frá sjó, en vatnasviðið er um 318 ferkílómetrar. Leyft er að veiða á sex dagstangir í Hítará 1. Í Hítará 1 eru um 40 merktir veiðistaðir en áin breytir sér nokkuð milli ára og veiðist þá oft fiskur á milli merktra veiðistaða. Það fer nokkuð eftir vatnsmagni hvar fiskurinn heldur sig og þá koma staðir inn í veiði en aðrir detta út. Þá skapast oft kjörskilyrði og er þá þá aðeins hyggjuvit veiðimannsins sem getur komið honum til hjálpar þegar finna þarf legustaði laxins.

Staðsetning og veiðireglur

Hítará er um 100 km frá Reykjavík og ekið er vestur Snæfellsnesveg og er veiðihúsið Lundur á vinstri hönd við brúnna yfir Hítará. Í byrjun veiðitíma er veitt á 4 dagstangir fram í byrjun júlí en þá bætast við 2 stangir á aðalsvæðinu og helst það fram í byrjun september. Leyfilegt agn á veiðisvæðinu er fluga og einungis leyfilegt að nota hefðbundnar flugustangir til veiða. Daglegur veiðitími er frá 7:00 til 13:00 og frá 16:00 til 22:00 til 20. ágúst, eftir það er seinni vaktin frá 15:00 – 21:00. Kvóti er 1 lax á stöng á dag en þess utan má veiða og sleppa. Veiðimenn skulu sleppa öllum fiski 70 cm og stærri. Vorveiði er í Hítará frá Festarfljóti að ósi á tímabilinu 15. apríl til 14. maí. Veitt er á tvær dagstangir og stakir dagar seldir frá morgni til kvölds. Ekki er í boði gisting á þeim tíma.

Veiðisvæðin í Hítardal

Hítará I: Hítará I er frá ósi að mörkum Grjótár. 4-6 stangir eftir tímabilum.

Hítará 2/Grjótá: Hítará 2/Grjótá er Hítará frá ármótum Grjótár að fossum við Skriðuna og svo Grjótá að Efstafossi. 2 stangir allt tímabilið.

Vorveiði í Hítará I: Vorveiði er í Hítará I frá 15. apríl til 14. maí og nær veiðisvæðið frá ósi að Festarfljóti. 2 stangir.

Hítarvatn: Hítarvatn er nú hluti af Veiðikortinu. Sjá www.veidikortid.is

‍

Skriðan breytir farvegi

Stórt berghlaup féll úr Fagraskógarfjalli vestan Hítarár á Mýrum þann 7. júlí 2018. Bergfyllan fyllti farveg Hítarár á um 1,2 kílómetra kafla skammt ofan við Kattarfoss. Vatnafar Hítarár er gjörbreytt eftir þennan atburð, þar sem rúmlega 7 km langur árfarvegur neðan skriðunnar að mótum við hliðarána Tálma er nánast þurr. Ofan skriðunnar myndaðist lón og Hítará fann sér farveg framhjá skriðunni niður í hliðarána Tálma. Því er veiðisvæðið gjörbreytt frá því sem menn voru vanir. Áður fyrr var veiðisvæði Hítará I að Kattarfossi en er nú að ármótum Grjótár við Tálma. Nýji farvegur Hítarár frá Skriðu niður að ármótum Grjótár tilheyrir veiðisvæðinu Hítará 2/Grjótá.

Veiðistaðalýsing frá ósi að veiðimörkum Hítarár 2/Grjótá

Frá ósi að Skiphyl

Á þessu svæði rétt ofan við ós Hítarár eru fimm veiðistaðir. Á þessu svæði gætir sjávarfalla á stórstraumsflóði. Keyrt er niður með Hítará að austanverðu niður fyrir bæinn Skiphyl til að komast á þetta svæði.

Veiðistaður 101 Hörpukarl - Neðsti merkti veiðistaður í Hítará er hægur strengur sem rennur meðfram hól að austanverðu. Þessi staður er ekki mikið stundaður en er hluti af vorveiðisvæði Hítarár. Í þessum stað er helst að hitta á bleikju og sjóbirting í vorveiðinni og fram á sumar. Fiskurinn getur verið hvar sem er í strengnum.

Veiðistaður 102 Hjálmarskvörn - Hjálmarskvörn er spölkorn frá Hörpukarli, strengur sem liggur með landinu að austanverðu og er svipaður veiðistaður og Hörpukarl.

Veiðistaður 104 Náttmálaholt - Náttmálaholt er í horninu þar sem áin beygjir til suðvestur og er falleg breiða sem geymir oft bleikju og sjóbirting í vorveiðinni sem og yfir sumarið. Fiskurinn er helst undir holtinu og liggur meðfram landinu að vestanverðu. Helst er að nota Nobbler og hina ýmsu kúluhausa til að eltast við bleikjuna og birtinginn.

Veiðstaður 106 Hrafnakór - Hrafankór er hægur strengur á milli klettaborga í ánni. Helst er að hitta á bleikju og sjóbirting í vorveiði og aftur þegar líður á sumarið. Veitt er frá klettaborginni og alveg niður að Náttmálaholti og getur fiskur legið á öllu þessu svæði.

Veiðistaður 107 Skiphylur - Skiphylur er djúpur hylur milli kletta niður af útihúsunum á Skiphyl. Fyrir neðan klettana breiðir áin úr sér og myndar stóra breiðu alveg niður að Hrafankór. Hér er oft hægt að hitta á bleikju að vori og um mitt sumar. Fyrir ofan klettana skiptist áin í tvær lænur og eru þar nokkrir steinar þar sem laxinn stoppar við á leið sinni upp ánna. Síðustu árin hefur laxveið aukist á þessu svæði með meiri ástundun.

Kotdalsfljót og Vað

Enginn merktur veiðistaður er frá Skiphyl að Kotdalsfljóti en á beygjunni rétt fyrir neðan Kotdalsfljót hef ég oft sett í bleikju og sjóbirting.

Veiðistaður 110 Kotdalsfljót - Til að komast að Kotdalsfljóti er keyrt niður slóða austan árinnar miðja vegu á milli bæjanna Skiphyls og Lækjarbugs. Kotdalsfjót er hæg breiða meðfram leirklöppinni vestan ár. Ofarlega í breiðunni eru nokkrir stórir steinar á kafi sem fiskurinn liggur við. Helst er að hitta á fisk á þessum stað í göngu um mitt sumar en á vorin og síðsumars er oft að fá bleikju og sjóbirting líka.

Veiðistaður 112 Vað - Vað er í næstu beyju fyrir ofan Kotdalsfljót. Í botninum er móklöpp sem laxinn stoppar við á leið sinni upp ánna. Hér er oft hægt að fá bleikju og sjóbirting síðsumars.

Veiðistaður 114 Sveljandi - Sveljandi er löng breiða sem er rétt neðan til við Fiskilækinn. Laxinn liggur við bakkann að austanverðu á talsverðu svæði og gott er að byrja ofarlega og veiða sig niður allan bakkann. Gott er að miða aðal tökustaðinn við stóran staur í girðingunni að austanverðu.

Veiðistaður 116 Brennihvammsfljót - Brennihvammsfljót hefur verið lítið stundað síðustu árin en af og til veiðist fiskur á þessum stað.

Veiðistaður 118 Dýjabörð - Dýjabörð hefur verið lítið stundað síðustu árin en af og til veiðist fiskur á þessum stað.

Veiðistaður 120 Flesjufljót - Flesjuflót er flottur strengur og breiða þar niðuraf. Fiskurinn getur verið fyrir neðan grjótgarðinn sem er ofantil og alveg niður á brotið fyrir neðan grjótgarðinn. Veitt er frá austurbakkanum og er aðal tökustaðirnir niður af grjótgarðinum niður að steinum sem brýtur á um miðja breiðuna. Hér veiðist lax, bleikja og sjóbirtingur allt sumarið.

Oddafljót að Nesstrengjum

Veiðistaður 122 Oddafljót - Oddafljót er fallegur strengur meðfram eyjunni í miðri ánni. Neðantil veiðsti bleikja í vorveiðinni og um mitt sumar en síðustu ár hefur töluvert af laxi veiðst ofan við strenginn við landið að vestanverðu, milli Oddafljóts og Festarfljóts.

Veiðistaður 124 Festarfljót - Festarfljót er veiðistaðurinn undir rafmagnslínunni sem liggur vestur á Snæfellsnes. Áin fellur þar að klöpp á austurbakkanum og myndar fallegan streng þar niðuraf. Oft stopar fiskur í göngu rétt ofan við klöppina en aðal tökustaðurinn er við stein sem brýtur á um miðjan hylinn. Hér er einnig oft bleikja yfir sumarið.

Veiðistaður 126 Nesstrengir - Nesstrengir hafa verið lítið stundaðir síðustu árin en af og til veiðist fiskur á þessum stað.

Við Húsið

Veiðistaður 128 Steinastrengur - Steinastrengur er hraður strengur sem kemur á milli kletta í miðri ánni. Kantur er meðfram strengnum að austanverðu og liggur fiskur oft við hann og niður að steini sem brýtur á. Einnig stoppar oft fiskur í stútnum á strengnum, sérstaklega þegar fiskur er að ganga. Hægt er að veiða Steinastreng beggja vegna ár.

Veiðistaður 129 Steinabrot - Steinabrot er á milli klettanna sem skilja að Túnstrengi og Steinastreng. Fallegur strengur sem krækir fyrir stóra steina í miðri ánni. Strengurinn liggur að landinu að vestanverðu. Gott er að vaða út að austanverðu og staðsetja sig fyrir ofan steinana og veiða að landinu að vestanverðu. Aðaltökustaðurinn er út af stóra steininum og jafnvel rétt niður fyrir hann.

Veiðistaður 132 Túnstrengir I, II og III - Túnstrengir eru fyrir neðan túnin á Brúarfossi og eru þrír mismunandi djúpir strengir meðfram landinu að austanverðu. Efsti strengurinn er djúp renna sem klofnar svo á klettanefi og myndar strengurinn að austanverðu miðjustrenginn. Fiskurinn liggur fyrir framan þetta klettanef og við nefið að austaverðu. Varast skal að vaða of neðarlega og of nálægt strengnum því staðurinn er djúpur. Túnstrengur 2 er frekar mjó renna sem endar í fallegri breiðu. Fiskurinn getur legið allstaðar í þessari rennu og niður á breiðuna. Gott er að vaða yfir á klettinn og kasta á strenginn og breiðuna. Hér sem annarstaðar fer gáruflugan vel yfir. Lítið sker út í ánni afmarkar Túnstreng 2 og Túnstreng 3 og er síðasti strengurinn fyrir utan og neðan við þetta sker. Byrjað er að veiða fyrir ofan skerið vel út í strenginn og færir maður sig svo niður að skerinu og veiðir strenginn þar til hann grynnist upp. Í miklu vatni leitar fiskurinn oft niður í Túnstreng 3 og jafnvel niður á brotið fyrir ofan Steinabrot í mjög miklu vatni.

Veiðistaður 133 Kverkin - Kverkin er hinu megin við Breiðina. Hægt er að veiða neðri hluta Kverkarinnar báðum megin frá en venjulega er Kverkin veidd að vestanverðu. Farið er yfir göngubrúnna rétt ofan við veiðihúsið og farið niður í Kverk meðfram klettunum. Nokkrir tökustaðir eru í Kverk. Fyrst má nefna við steinninn að vestanverðu og þá helst í góðu vatni, þá myndast einnig strengur meðfram landinu sem fiskur getur legið í. Svo tekur við aðal tökustaðurinn sem er frá miðri Kverk niður á brot. Varast skal að vaða mikið þar því botninn er ósléttur og háll. Í neðri hlutanum liggur fiskurinn meðfram kanti og alveg niður á blábrotið. Flotlína með gárutúbu fer vel yfir þennan stað mestan hluta sumarsins. Uppúr miðju sumri bætist bleikja við veiðina í Kverk þegar hún gengur í ánna aftur.

Veiðistaður 134 Breiðin - Breiðin er veiðistaðurinn beint fyrir neðan veiðihúsið Lund. Breiðin er veidd húsmegin og liggur fiskurinn í gjánni sem gengur í gegn um klöppina í botninum. Fiskur getur legið frá broti og upp alla gjánna og fer það mest eftir vatnsmagni hvar hann er. Á göngutíma er hann oftast í miðri gjánni og niður að broti. Fara þarf nokkuð varlega við veiðar í Breiðinni og best fer að nota flotlínu með löngum taumi á. Gátutúpa fer afskaplega vel á þessum stað. En eftir að fiskur tekur þá getur verið þrautin þyngri að ná honum á land. Passa þarf vel að fiskurinn nuddi sér ekki í mosann sem er í kantinum á gjánni. Oft er gott að reyna að teyma fiskinn annað hvort upp fyrir gjánna eða niður í næsta veiðistað fyrir neðan og þreyta hann þar.

Veiðistaður 135 Húshylur - Húshylur er djúpur hylur sem liggur undir göngubrúnni yfir Hítará. Fiskurinn liggur undir klettinum að austanverðu og ekki auðvelt að kasta á hann vegna þess hversu mikil iðuköst eru á ánni í gegn um staðinn. Gott er að standa efst í hylnum og kasta long köst yfir legustaðinn og strippa fluguna upp staðinn.

Veiðistaður 136 Brúarfoss - Ekki er auðvelt að veiða sjálfan Brúarfossinn nema í mjög litlu vatni. Þá liggur fiskurinn í rennu meðfram landinu að austanverðu.

Miðhluti

Brúarhylur og Fosshola - Rétt ofan við Brúarfoss eru tveir strengir sem fiskurinn stoppar í og hvílir sig áður en hann heldur áfram. Brúarhylur er hylurinn beint niður af nýju brúnni yfir Hítará. Fara verður upp með stöplinum að austanverðu og kasta á strenginn eða vaða að miðstöplinum að vestanverðu og kasta á strenginn. Þar rétt niðuraf er Fosshola, stuttur strengur sem betra er að veiða í minna vatni. Gott er að láta léttar Sunray flugur skauta yfir strenginn.

Veiðistaður 137 Húsastrengur - Húsastrengur er rétt ofan við nýju brúnna yfir Hítará. Ofantil kemur strengur niður á smá steinaröð og liggur fiskurinn meðfram þessum steinum og niður á breiðuna fyrir neðan. Hægt er að veiða þennan stað báðum megin frá.

Veiðistaður 139 Grettisstillur (Grettisstiklur) - Grettisstiklur eru magnaður veiðistaður. Segja má að það séu sex til sjö veiðistaðir á þessu svæði. Ofantil er betra að veiða frá austurbakkanum niður breiðurnar sem eru þar. Helst er fisk að finna þeim megin fyrir neðan stóru steinana efst, svo koma tveir pallar sem alltaf eru með fisk, þá færir áin sig nær vesturbakkanum og þar er stríður strengur sem veiddur er frá vesturbakkanum. Fyrir neðan þennan streng þá lendir áin á stóru grjóti og fyrir neðan það er falleg breiða sem fiskur getur legið víða við, uppi við grjótið efst, í miðjunni nær stóru steinunum og niður við flata steininn sem afmarkar staðinn. Í rennunum sitt hvoru megin við neðri steininn er líka hægt að hitta á fisk af og til.

Veiðistaður 141 Langidráttur - Langidráttur er alla jafnan besti veiðistaðurinn í Hítará 1. Langidráttur er veiddur frá báðum bökkum og oft er gott að skipta um bakka eftir því hvernig vindurinn kemur á kasthöndina. Þetta er langur hylur með jöfnum straumi í gegn. Ofantil er byrjað að veiða við “steinana þrjá” og þar útaf og niðuraf eru góðir tökustaðir. Veitt er áfram yfir á miðjuna þar sem laxinn liggur við tvo steina sem brýtur á. Neðantil er tökustaður út af stóra steininum fyrir framan bílastæðið og svo þar niðuraf þar sem ólgar á steini í miðri ánni. Þessi staður er tilvalinn fyrir gárutúbur og smáflugur.

Veiðistaður 142 Ármót - Ármót er veiðistaður þar sem Tálmi og Hítará mættust áður en Skriðan færði farveg Hítarár til. Ármót erhægt að veiða báðum megin frá og alveg frá nefinu á milli niður að næsta broti fyrir neðan. Fiskur stoppar gjarnan í þessum stað í göngu en staðurinn getur gefið fisk fram á síðasta dag tímabilsins. Efst er strengur sem breiðir úr sér niður á brot fyrir ofan Langadrátt. Helsti tökustaðurinn er þar sem strengurinn hægir á sér í breiðunni fyrir neðan. Eftir að Skriðan breytti farvegi Hítarár þá stoppar laxinn einnig við steina sem liggja við bakkan að austanverðu. Vaða þarf yfir gamla farveg Hítarár til að veiða þennan hluta.

Efri hluti

Tálmi að ármótum Grjótár

Tálmi 1 - Háibakki - Rétt ofan við ármót Hítarár og Tálma er veiðistaðurinn Háibakki. Ofarlega er byrjað við stein sem er við landið að vestanverðu og veitt niður fyrir beygjuna í lænu sem liggur þar. Hér er hægt að hitta á bleikju og svo lax á göngutíma.

Tálmi 2 - Kirkjustrengur - Nokkru ofar er veiðistaðurinn Kirkjustrengur. Hægur strengur sem liggur að bakkanum að vestanverðu. Bleikja og lax veiðist á þessum stað.

Tálmi 3 - Ármót - Fyrsti veiðistaðurnn í Tálma er við ármót Tálma og Kvernár. Litlu neðar kemur Melsá í Tálma um hálfum kílómeter fyrir ofan ármót Tálma við Hítará. Í Ármótum er helst að hitta á bleikju yfir sumarið og liggur hún mest í ál við landið vestanvert. Það borgar sig að fara varlega á þessum stað og prófa víða því bleikjan getur legið á mjög grunnu vatni. Mjög gaman er að veiða þennan stað með þurrflugu ef þannig viðrar.

Tálmi 4 - Bóndabeygja - Bóndabeygja er einn af betri bleikjuveiðistöðum í Tálma. Áin rennur þar meðfram háum grasbakka og dýpkar staðurinn töluvert neðantil. Gott er að byrja að veiða þennan stað fyrir ofan strenginn og fikra sig smátt og smátt niður staðinn. Af og til veiðist lax í Bóndabeygju og þá helst síðsumars. Á þessum stað veiddi ég mína stærstu bleikju á þessu svæði og var hún 7 pund. Gullfallegur fiskur.

Tálmi 5 - Jónsbeygja - Jónsbeygja er fallegur staður rétt neðan við Hólmabrekkur og rennur áin þarna í beygju meðfram leirklöpp. Helst er að hitta á bleikju á þessum stað snemmsumars og liggur hún oft í enda strengsins ofarlega.

Tálmi 6 - Hólmabrekkur - Hólmabrekkur er fyrsti staðurinn í Tálma fyrir neðan hraunkantinn. Þarna sameinast tvær kvíslar og er aðal tökustaðurinn neðan til þar sem áin hægir á sér. Helst er að fá bleikju á þessum stað með andstreymisveiði. Lax stoppar hér allt sumarið.

Tálmi 7 - Tálmafossar - Tálmafossar eru einn af fallegri veiðistöðunum á vatnasvæði Hítarár. Tálminn fellur niður meðfram hraunkantinum í mörgum litlum fossum og flúðum. Umhverfi Tálmafossa er dulúðugt og fagurt. Segja má að Tálmafossar séu í raun átta mismunandi veiðistaðir. Ofantil eru nokkrir litlir fossar sem laxinn stansar oft í á leið sinni í Grjótánna. Neðantil fellur áin niður í djúpan hyl sem geymir laxa mest allt sumarið. Þennan hluta Tálmafossa er best að veiða ofan við klettinn á bakkanum austanmegin. Rétt fyrir neðan þennan hyl tekur áin beygju til austurs og á þessu svæði eru nokkrir hyljir sem allir geta geymt fisk. Neðst í Tálmafossum er falleg breiða og er þessi staður skemmtilegur flugustaður. Hér liggur fiskurinn milli mosavaxinna steina og erfitt að koma auga á hann þó að horft sé næstum beint niður í hylinn ofan af hrauninu. Fara verður varlega að öllum hyljunum í Tálmafossum og eins og í öðrum stöðum í Tálma skal veiða staðinn fyrst áður en hann er skyggndur.

Tálmi 8 - Skógargljúfur - Skógargljúfur er kyngimagnaður staður rétt ofan við Tálmafossa. Eins og í Tálmafossum má segja að Skógargljúfur geymi nokkra veiðistaði. Bæði fyrir ofan og neðan skiltið er merkir staðinn. Að jafnaði er besti staðurinn þar sem skiltið er. Þar er mjó renna í ánni og getur fiskurinn legið beggja vegna í rennunni alveg niður á brot.

Tálmi 9 - Rauðhóll - Rauðhóll dregur nafn sitt af rauðleitum vikurhól á bakkanum vestanmegin. Meðfram Rauðhólnum er grunnur strengur og liggur laxinn við landið að vestanverðu ef hann er á þessum stað á annað borð. Gott er að fara yfir þennan stað með flugu og getur laxinn legið í örgrunnu vatni neðantil í staðnum ef vatn er gott. Síðasta sumar var töluvert um að lax stoppaði í Rauðhól og fengust þónokkrir á mismunandi Frances flugur.

Tálmi 10 - Hólmi - Einn af betri bleikjuveiðistöðum í Hítará II. Frábær staður til þurrfluguveiða þegar aðstæður bjóða upp á það. Bleikjan getur legið á ýmsum stöðum í Hólma en mest er hún við landið vestanvert þar sem kvíslarnar koma saman aftur. Eftir að farvegur Hítarár breyttist veiðist talsvert af laxi í Hólma og liggur hann í strengnum sem myndast þegar kvíslarnar koma saman og á allri breiðunni niður af Hólmanum.

Tálmi 11 - Úrhylur - Úrhylur er næsti hylur neðan ármóta Tálma og Grjótár. Í Úrhyl veiðist bæði bleikja og lax og stoppar laxinn sem er á leið í Grjótá oft stutta stund í Úrhyl áður en hann gengur í Grjótá. Snemmsumars er oft hægt að hitta á bleikju í Úrhyl. Best er að byrja veiði í Úrhyl ofarlega í strengnum frá landinu austanmegin. Þegar búið er að fara yfir strenginn efst þá er hægt að færa sig bæði austan og vestanmegin en þó er betra að athafna sig að austanverðu.

‍

‍